Μιντιχλωριανά

Τα μιντιχλωριανά κάνουν την εμφάνισή τους στην «Αόρατη Απειλή», όταν ο μικρός Άνακιν ρωτά τον Κουάι-Γκον Τζιν τι είναι:

Τα μιντιχλωριανά, λοιπόν, δεν είναι η ίδια η Δύναμη — είναι η γραμμή που σε συνδέει μαζί της. Όσο περισσότερα έχεις στα κύτταρά σου, τόσο καλύτερα την ακούς. Ο υψηλός αριθμός σημαίνει ταλέντο, όχι μαεστρία: δεν λέει τίποτα για την εκπαίδευση και τίποτα για το ποια πλευρά θα διαλέξεις.

Η μέτρηση γίνεται στο αίμα, και η εξέταση του Άνακιν βγάζει τον πιο διάσημο αριθμό της σάγκας:

«Κανένας Τζεντάι δεν έχει», απαντά ο Κουάι-Γκον. Από τότε τα μιντιχλωριανά έχουν αναφερθεί στην οθόνη ελάχιστες φορές — εδώ θα τις βρεις όλες.^[1]

Όλες οι αναφορές στην οθόνη

1. 
   1999

   Επεισόδιο I — Η Αόρατη Απειλή

   Ο Κουάι-Γκον εξηγεί τι είναι τα μιντιχλωριανά, η εξέταση αίματος του Άνακιν δείχνει «πάνω από είκοσι χιλιάδες» και ο Κουάι-Γκον υποψιάζεται ότι το αγόρι συνελήφθη από αυτά.

2. 
   2005

   Επεισόδιο III — Η Εκδίκηση των Σιθ

   Ο Πάλπατιν διηγείται στον Άνακιν την τραγωδία του Ντάρθ Πλέιγκις, ο οποίος «μπορούσε να χρησιμοποιεί τη Δύναμη για να επηρεάζει τα μιντιχλωριανά ώστε να δημιουργούν ζωή».

3. 
   2014 · Σεζόν 6

   Ο Πόλεμος των Κλώνων

   Η φωνή του Κουάι-Γκον μυεί τον Γιόντα στη Ζωντανή και στην Κοσμική Δύναμη μέσα από τα μιντιχλωριανά, και ο Γιόντα ταξιδεύει στην Πηγή της Ζωής — τον πλανήτη από τον οποίο προέρχονται τα μιντιχλωριανά.

4. 
   2020

   Ο Μανταλοριανός — Σεζόν 2

   Οι καταγραφές του Δρ Πέρσινγκ: πειράματα με μεταγγίσεις του αίματος του Γκρόγκου, που είναι τόσο πολύτιμο χάρη στον υψηλό αριθμό μιντιχλωριανών του.

5. 
   2024 · Σεζόν 3

   Η Ελαττωματική Παρτίδα

   Το πρόγραμμα «Νεκρομάντης»: η Αυτοκρατορία προσπαθεί να μεταφέρει τον υψηλό αριθμό μιντιχλωριανών σε κλώνους, και το αίμα της Ωμέγα αποδεικνύεται το κλειδί.

6. 
   2024

   Η Ακόλουθος

   Ένα τεστ των Τζεντάι δείχνει ότι οι δίδυμες Όσα και Μέι έχουν πανομοιότυπα μιντιχλωριανά — κάτι που δεν γίνεται με φυσικό τρόπο, ούτε καν στα δίδυμα.

Καμία ταινία δεν έχει δείξει μιντιχλωριανό από κοντά, γι’ αυτό εδώ θα δεις μια ανακατασκευή βασισμένη στο οργανίδιο που τους χρησίμευσε ως πρότυπο: το μιτοχόνδριο. Τα μέρη 1–4 είναι πραγματική ανατομία μιτοχονδρίου· τα 5 και 6 είναι δικές μας εικασίες για το τι θα χρειαζόταν επιπλέον ένα μιντιχλωριανό.

Ο Τζορτζ Λούκας έχει περιγράψει τα μιντιχλωριανά ως «μια χαλαρή απεικόνιση των μιτοχονδρίων» — μικροσκοπικούς συνεργάτες χωρίς τους οποίους, όπως το έθεσε, δεν θα υπήρχε καθόλου ζωή.^[2] Το όνομά τους συνήθως ερμηνεύεται ως συνδυασμός του μιτοχονδρίου και του χλωροπλάστη, των δύο τμημάτων των ζωντανών κυττάρων που κάποτε ήταν ελεύθερα ζώντα βακτήρια.^[3]

Αυτό το κομμάτι είναι πραγματική επιστήμη. Πριν από περίπου δύο δισεκατομμύρια χρόνια, ένα κύτταρο κατάπιε ένα βακτήριο και, αντί να το χωνέψει, το κράτησε. Ο φιλοξενούμενος βρήκε καταφύγιο και τροφή· ο οικοδεσπότης απέκτησε ένα εργοστάσιο ενέργειας. Απόγονοί τους είναι τα μιτοχόνδρια σχεδόν σε κάθε κύτταρο του σώματός σου. Έχουν ακόμα το δικό τους DNA — 16.569 γράμματα, 37 γονίδια — και πολλαπλασιάζονται μόνα τους. Η Λιν Μάργκιουλις έκανε την ιδέα διάσημη το 1967.^[4][5]

Ακόμα και ο ορισμός του Κουάι-Γκον για τους συμβιώτες — «μορφές ζωής που ζουν μαζί για αμοιβαίο όφελος» — είναι ακριβώς ο τρόπος με τον οποίο οι βιολόγοι περιγράφουν την αμοιβαιότητα.

Στην οθόνη υπάρχει ένας και μόνο αριθμός: το «πάνω από είκοσι χιλιάδες» του Άνακιν, χωρίς μονάδα — ανά κύτταρο; ανά σταγόνα αίματος; Ο Τζορτζ Λούκας ήταν πιο συγκεκριμένος όταν εξήγησε την ιδέα στον Τέρι Μπρουκς, τον συγγραφέα της νουβελοποίησης: ένα συνηθισμένο ον έχει ένα, δύο ή τρία μιντιχλωριανά σε κάθε κύτταρο, ενώ ο Άνακιν έχει «κάπου χίλια».^[6]

Οι ακριβείς αριθμοί στα wiki των θαυμαστών — ο Γιόντα 17.700 κ.ο.κ. — δεν προέρχονται ούτε από τις ταινίες ούτε από τις σειρές. Ορίστε οι αριθμοί που όντως υπάρχουν, δίπλα σε αληθινά μιτοχόνδρια:

Ένα ηπατικό κύτταρο έχει 1.000–2.000 μιτοχόνδρια, που όλα μαζί πιάνουν περίπου το 22% του όγκου του.^[7][9] Αν πάρουμε τη μέση τιμή, 1.500, ένα μιτοχόνδριο είναι περίπου το 1/7.000 του κυττάρου. Είκοσι χιλιάδες μιντιχλωριανά στο μέγεθος μιτοχονδρίου θα χρειάζονταν λοιπόν χώρο σχεδόν τριών κυττάρων — ακόμα κι αν πετούσαμε έξω όλα τα άλλα. Τα χίλια ανά κύτταρο του Λούκας θα έπιαναν ένα σεμνό 15%.

Άρα ή ο αριθμός της ταινίας δεν είναι ανά κύτταρο ή τα μιντιχλωριανά είναι πολύ μικρότερα από τα μιτοχόνδρια. Δοκίμασε μόνος σου:

Στον Τατουίν, ο Κουάι-Γκον παίρνει μια σταγόνα αίμα από τον Άνακιν και στέλνει την ένδειξη στον Όμπι-Ουάν, στο σκάφος της βασίλισσας. Τα πραγματικά εργαστήρια κάνουν κάτι πολύ παρόμοιο: μετρούν με ποσοτική PCR πόσα αντίγραφα μιτοχονδριακού DNA έχει ένα κύτταρο — τον αριθμό αντιγράφων του mtDNA — και τον χρησιμοποιούν ως δείκτη στην έρευνα για τη γήρανση και τις ασθένειες.^[10]

Υπάρχει όμως ένα «αλλά»: τα ώριμα ερυθρά αιμοσφαίρια, που αποτελούν τα περισσότερα κύτταρα μιας σταγόνας αίματος, δεν έχουν καθόλου μιτοχόνδρια, οπότε τα εργαστήρια κάνουν τη μέτρηση στα λευκά αιμοσφαίρια.^[10] Αν τα μιντιχλωριανά συμπεριφέρονταν σαν τα μιτοχόνδρια, ένας αναλυτής των Τζεντάι θα έπρεπε να κάνει το ίδιο.

Η Σμι Σκαϊγουόκερ λέει ότι ο Άνακιν δεν είχε πατέρα, και ο Κουάι-Γκον υποψιάζεται ότι το αγόρι συνελήφθη από τα μιντιχλωριανά. Στην «Εκδίκηση των Σιθ», ο Πάλπατιν μιλά για τον Ντάρθ Πλέιγκις, που μπορούσε να κάνει τα μιντιχλωριανά να δημιουργούν ζωή, και από τότε οι θαυμαστές υποψιάζονται τους Σιθ. Η ομάδα Story Group της Lucasfilm λέει όχι: ο Πάλπατιν δεν είχε καμία σχέση με τη γέννηση του Άνακιν.^[11]

Η παρθενογένεση είναι πραγματικότητα. Το 2006, δύο δράκοι του Κόμοντο σε βρετανικούς ζωολογικούς κήπους γέννησαν αυγά που εκκολάφθηκαν χωρίς τη συμμετοχή κανενός αρσενικού· το ίδιο μπορούν να κάνουν καρχαρίες, φίδια και πουλιά.^[12] Τα θηλαστικά όχι: ορισμένα γονίδια λειτουργούν μόνο όταν προέρχονται από τον πατέρα. Παρ’ όλα αυτά, το 2022 επιστήμονες δημιούργησαν ένα ποντίκι από ένα μόνο μη γονιμοποιημένο ωάριο, ξαναγράφοντας επτά από αυτές τις «αποτυπωμένες» περιοχές.^[13]

Τα μιντιχλωριανά, όμως, θα είχαν να λύσουν ένα δυσκολότερο πρόβλημα. Μια μητέρα έχει δύο χρωμοσώματα X, οπότε ένα παιδί φτιαγμένο μόνο από τα δικά της γονίδια παίρνει X και X — είναι κορίτσι. Ο Άνακιν είναι αγόρι, άρα κάτι έπρεπε να γράψει ένα ολόκληρο χρωμόσωμα Y: περίπου 62 εκατομμύρια γράμματα DNA.^[14] Στους δράκους του Κόμοντο ισχύει το αντίστροφο: τα θηλυκά τους είναι ZW, οπότε η παρθενογένεση δίνει μόνο αρσενικούς απογόνους.

Τα μιτοχόνδριά μας τα παίρνουμε μόνο από τη μητέρα μας: ένα ωάριο φέρνει 100.000–600.000, ενώ τα λίγα του σπερματοζωαρίου φτάνουν χωρίς ακέραιο DNA και εξαφανίζονται.^[8][15] Αν τα μιντιχλωριανά κληρονομούνταν έτσι, ο Λουκ και η Λέια θα είχαν τα μιντιχλωριανά της Πάντμε, όχι του Άνακιν — και τα δικά του θα είχαν σβήσει μαζί του.

Η σάγκα δείχνει το αντίθετο: η Δύναμη περνά και από τους πατέρες. Τα πραγματικά κύτταρα υποδεικνύουν μια διέξοδο. Το πόσα μιτοχόνδρια διατηρεί ένα κύτταρο καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από γονίδια του πυρήνα του, και αυτά προέρχονται και από τους δύο γονείς. Ίσως οι συμβιώτες να έρχονται από τη μητέρα, αλλά ο αριθμός τους να κληρονομείται και από τους δύο.

Σε μια συζήτηση με τον Τζέιμς Κάμερον το 2018, ο Λούκας είπε ότι η δική του τριλογία σίκουελ θα είχε βουτήξει στον «μικροβιοτικό κόσμο»: σε πλάσματα που αποκαλούσε Γουίλς, τα οποία τρέφονται από τη Δύναμη και στην πραγματικότητα ελέγχουν το σύμπαν. Οι Τζεντάι, οι Σιθ και όλοι εμείς οι υπόλοιποι θα ήμασταν απλώς οχήματα με τα οποία εκείνα μετακινούνται, με τα μιντιχλωριανά σε ρόλο μεσάζοντα. Ο Λούκας παραδέχτηκε ότι πολλοί θαυμαστές θα το μισούσαν.^[18]

• Ζωή που ζει μέσα στα κύτταρά μας✓ΙσχύειΜιτοχόνδρια, Wolbachia, Midichloria
• Συμβιώτες που περνούν από τη μητέρα στο παιδί✓ΙσχύειΜιτοχόνδρια, Wolbachia
• Καταμέτρηση σε μια σταγόνα αίμα✓ΙσχύειΑριθμός αντιγράφων mtDNA με PCR
• Είκοσι χιλιάδες σε κάθε κύτταρο◐Εν μέρειΜόνο αν είναι πολύ μικρότερα από τα μιτοχόνδρια
• Ένα αγόρι χωρίς πατέρα✕ΌχιΈνα χρωμόσωμα Y πρέπει να έρθει από κάπου
• Συμβιώτες που μιλούν◐Εν μέρειΤα βακτήρια ανταλλάσσουν σήματα με μόρια
• Μας λένε το θέλημα της Δύναμης✦Εκτός επιστήμηςΚανένα όργανο δεν μπορεί να το ελέγξει

Τα μιντιχλωριανά είναι πιο κοντά στην πραγματική βιολογία απ’ όσο δείχνει η φήμη τους: ζωή μέσα στη ζωή, συμβιώτες που περνούν στους απογόνους μέσα από το ωάριο, καταμέτρησή τους στο αίμα — όλα αυτά υπάρχουν. Αυτό που δεν μπορεί να δώσει η επιστήμη είναι η ίδια η Δύναμη. Και μάλλον καλύτερα έτσι.